Blog

Met OERsterk stond ik ruim 10 jaar op de barricaden voor een gezondere leefstijl. We bereikten ruim één miljoen mensen per jaar. Ondanks dit bereik gaat het bergafwaarts met de gezondheid van onze kinderen, dus van de volgende generatie. In mijn eerste boek OERsterk uit 2012 schreef bioloog en botanicus drs. Gabriël Devriendt (die helaas is overleden) dit tussenwoord: ‘Steeds meer mensen voelen het aankomen; zo kan het niet meer verder. Recentelijk werd er nog in het nieuws vermeld dat het geneesmiddelenverbruik bij kinderen enorm toeneemt. Blijkbaar hebben onze kinderen steeds meer allergieën, astma, reflux en kanker. Te weinig mensen hebben de moed om daar bij stil te staan. Er blijkt duidelijk een relatie te bestaan tussen voeding, stress, lifestyle en geneesmiddelenverbruik, vaccinaties en de vele nieuwe ziektes die pakweg een twintigtal jaren geleden niet bestonden of sporadisch voorkwamen. Toch wordt er beweerd dat we steeds langer leven dankzij de geneeskunde. Niemand beseft dat deze cijfers voornamelijk beheerst worden door onze grootouders die praktisch een eeuw geleden geboren werden en nog steeds in leven zijn en die meestal in hun jeugd een totaal andere voeding kregen dan onze kinderen van vandaag. Het gaat over gemiddelde leeftijden en juist die ‘overlevers’ blijken weinig in aanraking gekomen te zijn met onze huidige geneeskunde. We hebben weliswaar veel minder infectieziekten, maar dit heeft veel meer te maken met hygiëne dan met vaccinaties. Misschien hebben we momenteel de meest zieke maatschappij ooit. Zeker is dat de ziektekosten de pan uit vliegen. We beseffen te weinig dat geneesmiddelen acute symptomen kunnen behandelen maar niets kunnen genezen, wat ze echter wel beweren. Toch hebben ze op dit terrein een monopoliepositie dat wettelijk geregeld is, maar volstrekt onjuist is. Het wordt dan ook steeds duidelijker dat het tijd is voor een gezondheidsrevolutie en Richard is één van de voortrekkers die niet alleen een synthese brengt, maar ook de mensen aanzet om te veranderen en in actie te komen. ‘ Nederlanders steeds minder fietsen en wandelen, waaronder jongeren en kinderen meldde het RIVM recentelijk. De boosdoeners zijn onder andere de elektrische fiets, smartphones en (game)computers. Het gevolg is dat we steeds meer (kunnen blijven) stilzitten. Sommige pioniers uit Nederland roepen al jaren op om het overmatig gebruik van een stoel als verslaving te gaan zien. In 2022 bewoog slechts 44 procent van de Nederlanders voldoende volgens de officiële beweegrichtlijnen. Deze beweegrichtlijnen mogen nog veel hoger vanuit het perspectief van optimale gezondheid, maar dat redt bijna niemand. Denk dan aan: niet langer dan een uur achter elkaar stilzitten (dus ieder zit-uur een sitting break) 2-3 per week krachttraining, eventueel buiten de sportschool met het eigen lichaamsgewicht dagelijks minimaal een uur matig-intensieve beweging (waarbij de hartslag omhoog gaat) Te weinig bewegen en te veel stilzitten vergroot zowel de kans op welvaartsziekten als de kans op vroegtijdig overlijden. Onze onnatuurlijke leefstijl zorgt ervoor dat het lijf veel sneller veroudert. Vroeger heette diabetes type 2 ook wel ouderdomssuiker. Nu krijgen helaas steeds meer kinderen al deze welvaartsaandoening. Meer dan 100. 000 kinderen (! ) in Nederland zijn veel te zwaar. Eén op de acht kinderen heeft overgewicht. De jonge generatie is zwakker dan ooit, maar hoe kan dit nou? We gaan ten onder aan ons evolutionaire succes. Tuurlijk is welvaart fantastisch, maar te veel comfort zorgt voor welvaartsziekten. Onthoud: hoe hoger de welvaart, hoe lager het fysieke én mentale welzijn. Onze grootste uitdagingen: dagelijks voldoende bewegen en wekelijks sporten. In de praktijk betekent dit ook noodzaken opzoeken (sportclub, hond, vrijwilligerswerk). Laat kinderen veel buiten spelen. Helaas dreigt een kwart van de speeltuinen binnen vijf jaar te verdwijnen natuurlijke voeding eten en ultrabewerkt voedsel vermijden (ook een belangrijke bijdrager van diabetes type 2 bij kinderen). De oude Romeinen kenden geen suiker en in de negentiende eeuw vonden mensen het niet lekker, terwijl in het moderne leven bijna iedereen suikerverslaafd lijkt (volgens onderzoek is trouwens slechts 14 procent van de volwassenen en 12 procent van de kinderen voedselverslaafd, maar ik zet hier vraagtekens bij) dieper ontspannen, minder chronische stress en meer acute stress (koude, schaarste en andere weerstand) meer zingeving, sociale verbinding en natuur Het moderne leven zorgt voor ontstekingsziekten, die op de lange termijn in welvaartsziekten resulteren. Het is daarom ook van groot belang om je kinderen al vroeg meer te laten bewegen en te werken aan een goede gezondheid. Concreet leidt het moderne leven bij veel mensen tot een toename van fysieke moeheid, innerlijke onrust en een afname van zielsgeluk. Terwijl het leven zo veel meer levenskracht en levensgeluk kan hebben.

Je kent vast ook de spreuken zoals ‘Zo binnen, zo buiten‘ of ‘Wereldvrede start in jezelf‘. Het zijn open deuren, maar ze zijn wel waar. Dit besef werd me weer duidelijker toen ik Jan Bommerez interviewde (beluister ons gesprek in de OERsterk Podcast). Hij zei: ‘Mensen die innerlijk werk doen zijn de mensen die de wereld veranderen. Want door innerlijk werk beïnvloed je ook het collectieve onbewuste veld positief, dus draag je bij aan een mensheid die steeds bewuster wordt. Een wereld waarin het donker steeds meer in het licht komt te staan, waardoor de liefdevolle kracht het uiteindelijk gaat winnen van de huidige macht. ‘ Je kunt innerlijk werk natuurlijk preventief doen, maar het is ook van grote waarde voor ieder mens met lichamelijke of geestelijke klachten en signalen. Lichamelijke en/of geestelijke klachten zijn bijna altijd multifactorieel. Natuurlijk speelt een ongezonde leefstijl een rol, maar wat is hier weer de oorzaak van? Het kan een ongezonde leefomgeving zijn, maar als grondoorzaak speelt er ook vaak trauma (en dus zelfafwijzing). Overgewicht is in veel gevallen primair dus geen calorisch probleem, maar een mentaal, emotioneel en spiritueel probleem. Zorgpionier en theoloog Huub ter Haar (die verleden jaar in onze podcast – nummer 138 – te gast was) schreef in 2018 al een fantastisch holistisch betoog wat inspireert tot bruggen bouwen tussen alle domeinen van het leven. In bovenstaand artikel schrijft Huub: ‘Overgewicht is in mijn ogen in veel gevallen een spiritueel probleem. Mensen zijn niet meer verbonden met goed leven. Goed leven houdt in dat je kunt sturen, je energie kunt managen en zin kunt ervaren. Velen weten niet meer hoe je echt contact maakt met je lijf, de ander, de leefomgeving en grotere verbanden. (.. ) In vrijwel elk mensenleven zijn patronen ontstaan die je afhouden van gezond gedrag. Patronen die het leren hanteren van een onveilige jeugd, een knellende relatie of een laag zelfbeeld op afstand houden. Om het leven draaglijk te houden kies je dan voor troost- of slachtoffergedrag of controlezucht. ‘ Ik herken dit ook zeker in mijn eigen leven. Daarom heb ik steeds meer interesse in het thema trauma. Niet alleen cognitief, maar ook vooral om zelf te doorleven, wonden aan te kijken en te helen. Naast het jaarprogramma van Gabor Maté (hopelijk word ik in de mei-groep toegelaten) ben ik ook al maanden bezig met de praktische en diepgaande oefeningen uit de online training van Jan Bommerez. Want door subtiel ontwikkelingstrauma is mijn zenuwstelsel veel (stress)gevoeliger geprogrammeerd. Mogelijk herken jij ook één van onderstaande punten van ontwikkelingstrauma, want uit uitgebreid onderzoek blijkt dat minstens 60% van alle mensen een vorm van ontwikkelingstrauma meedraagt. Je bent positief ingesteld maar toch blijven dingen in je leven vastlopen. Je blijft maar dingen proberen maar komt toch niet echt waar je wilt komen… Je hebt een bewuste, gezonde levensstijl maar toch blijf je gebrek aan energie ervaren. Je blijft moe. Je wordt soms overvallen door heftige onrust en zenuwachtigheid terwijl er geen directe dreiging is of het omgekeerde i. e. je kunt niet (genoeg) voelen wat er in je lijf gebeurt. De neiging om in relaties te stappen die niet goed voor je zijn (de rode vlaggen niet kunnen zien) of ook neiging om ‘liefde te zoeken door altijd lief te zijn’. Uit contact zijn met je eigen behoeften. Je bent al heel lang op zoek naar opluchting maar de symptomen blijven aanhouden ondanks allerlei therapieën en helingsmodaliteiten. Eén of meer punten herkenbaar voor jou? Dan is de online training van Jan Bommerez echt een grote aanrader. Waarom? De revolutie ligt niet in het denken of begrijpen, maar in het (door)voelen en het lichaamsbewustzijn trainen. De online training bevat slechts 25 procent kennis en 75 procent ervaringsgerichte oefeningen. Het is dus een ervaringsgerichte training, ondersteund door sprekend beeldmateriaal. De gehele online training bevat 51 video’s verdeeld over 42 hoofdstukken. Met bijna 12 uur aan onderbouwde theorie en wetenschappelijk ondersteunde oefeningen, die je opnieuw en opnieuw kunt doen om je systeem te ‘herbouwen’ voor meer welzijn. Besef dat niemand dit werk voor je kan doen, ook al boek je 10 sessies bij een ‘innerlijk werk therapeut’ met de hoop dat deze persoon het met een quick fix oplost. Train jezelf net als ik in beter voelen, meer rust in het autonome zenuwstelsel, meer veiligheid in je basis (bekken), meer neuroplasticiteit en hierdoor veel meer levenskwaliteit. De training is van €497, - voor €197, - op zijn website, maar met de code oersterk25 krijgen mijn volgers nog eens 25 procent extra voordeel (dus bijna €50, - extra voordeel). Klik hier voor alle informatie. Wat mij betreft even essentieel als de juiste leefstijl, voeding en supplementen. Of misschien nog wel essentiëler, omdat een ontspannen autonoom zenuwstelsel de basis van gezondheid is (de juiste voedingsstoffen kunnen pas op de juiste plekken komen – en ook goed worden opgenomen – als dit systeem goed werkt). Je wordt één keer geboren, maar kunt later in het leven weer herboren worden. Zowel ons lichaam als brein zijn plastisch, dus kunnen letterlijk qua anatomie en fysiologie positief veranderd – en dus versterkt – worden. Niet door passief achterover te leunen, want tijd heelt traumatische wonden niet vanzelf. Deze worden pas geheeld als ze aangekeken worden, maar de herprogrammering van het zenuwstelsel is nog een ander aanvullend proces. Dit vraagt dagelijkse aandacht en zit inmiddels ook in mijn ‘dagelijkse zelfzorgritueel’. Afgelopen jaren heb ik enorm veel psychologen, therapeuten en artsen bezocht, zowel preventief als voor mijn klachten en terugkerende patronen. Deze zoektocht heeft me veel opgeleverd aan inzichten over mezelf en mijn programmering. Toch heb ik in de online training van Jan enorm veel nieuwe inzichten, maar vooral oefeningen gevonden die de rust in mijn zenuwstelsel, basis-chakra (veiligheid) en brein nog dieper faciliteren. Ik volg zijn online training nu voor de tweede keer, omdat het letterlijk een proces van training en belichaming is. Ik denk soms: hoe zou de wereld eruit zien als alle mensen een uur per dag aan innerlijk werk zouden besteden? Veel mensen hebben ‘geen tijd’, maar deze tijd komt gratis vrij als je een uur minder op Social Media gaat of ‘s avonds een uur minder op de bank voor de televisie hangt of eventueel ‘s morgens een uur eerder opstaat. Waar een wil is, ontstaat een weg. Het zou jouw persoonlijke energieveld, maar ook het collectieve veld radicaal verhogen. En zo bouwen we samen in dit transformatietijdperk aan die betere wereld die aan het ontkiemen is. Dat hoeft dus niet gestresst en krampachtig, maar kan ook met een ontspannen mind én zenuwstelsel. Dat gun ik mezelf, en gun ik jou ook. Daarvoor doe ik nu dagelijks met liefde mijn innerlijk werk. Investeer met me mee in deze wereld, en doe ook op jouw vierkante meter het innerlijke werk dat deze persoonlijke én collectieve transformatie voedt.

Op Social Media barst van het de gezonde recepten en mensen die aan het sporten zijn of op hun meditatiekussentje zitten. Een gezonde leefstijl is hot. Toch hoort een gezonde leefstijl dienend te zijn in plaats van leidend. Hoe zit dit precies? Een gezonde leefstijl levert energie. Brandstof. Maar dit moet wel in de juiste motor. Wat is de juiste motor? Zingeving. Veel mensen halen middel en doel door elkaar. Ze offeren hun leven (middel) op voor succes (doel). Ze ruilen hun gezinstijd (middel) in voor die promotie (doel). Een gezonde leefstijl is een middel voor een hoger doel, namelijk een bezield leven. Bezieling is dat magische gevoel dat je hebt wanneer je precies doet wat je doen moet. Alles klopt en valt samen, de tijd vliegt – en jij ook een beetje. Dus volg je passie. Passie betekent letterlijk ‘taal van de ziel’. Het is benzine voor jouw innerlijk vuur, dus datgene waar jouw hart sneller van gaat kloppen (en waarschijnlijk ook waarom je hier op deze mooie aarde bent). Een gezonde leefstijl heeft positieve effecten in je lichaam. Een gezonde denkstijl heeft positieve effecten op de processen in je geest. Toch is de ziel de hoofdrolspeler, want het is de onzichtbare bestuurder van lichaam en geest. Als je die aansturing omarmt, ben je meer verbonden met jezelf, met de ander en met de natuur. Fysiologie, psychologie en kosmologie: ze zijn één. Zonder elkaar presteren ze op halve kracht. Dat is het probleem ook. Je blijft in het hamsterrad doorrennen. Je leeft waarschijnlijk vanuit je hoofd. Je ervaart veel moeite, omdat je niet datgene doet wat moeiteloos gaat. Je loopt zonder het te weten op de weg van de meeste weerstand, met allerlei afleidingen en tegenslagen. Dat gaat moeizaam, met horten en stoten. Hoe minder belangrijk je iets diep van binnen echt vindt, hoe extrinsieker je motivatie. Je moet worden herinnerd of gestimuleerd, beloond of gestraft. De ander kant is leven vanuit je hart. Dan kies je iedere dag voor acties die aansluiten bij jouw hoogste waarden, dus datgene wat jij echt belangrijk vindt. Je wordt van binnenuit aangedreven. Automatisch, vanzelf, vloeiend. Je doet veel op een dag en je voelt je voldaan en dankbaar. Je volgt de ideale weg van de minste weerstand. Nee, ze werken samen als een soort tandem. Iets met 1 + 1 = 11. Als je jouw innerlijk vuur of passie hebt gevonden moet je deze motor wel vullen met de beste brandstof, dus met de energie uit een gezonde leefstijl. Je gooit toch ook geen zand in de motor van je auto? Een gezonde leefstijl is een middel voor een hoger doel: bezieling. Zonder bezieling blaas je jezelf op of brand je jezelf op. Krijg helder wat jij in het leven het belangrijkste vindt. Dit zijn enkele vragen die je kunnen helpen: Wat doe je het liefst? Waar gaat je hart sneller van kloppen? Wanneer voel je je van betekenis? Waaraan besteed je je tijd, energie en geld? Op welke gebieden ben je het meest georganiseerd?

Daar lag ik dan met hoge koorts rillend op bed. Ik kon helemaal niets meer, dus het zijn momenten van overgave aan het zelfherstellende vermogen van het lichaam. Ook reflecteer ik dan altijd op diverse zaken. Mijn brein maakt het volgende interessante kringetje: diabetes type 2 is altijd een ouderdomsziekte geweest en kwam alleen bij mensen boven de 80 jaar voor. gorilla’s in het wild hebben geen welvaartsziekten, maar in gevangenschap (dus dierentuinen) krijgen ze deze aandoeningen wel cadeau als gevolg van een onnatuurlijk eet- en leefpatroon. Het zijn gedragsziekten als gevolg van onnatuurlijk leven. de moderne mens leeft ook in gevangenschap, namelijk in een onnatuurlijke maatschappij vol ultrabewerkt voedsel, comfort en schermpjes. onze kinderen eten collectief steeds meer suiker en zitten steeds meer stil achter schermpjes. Geen verrassing dat zij de ouderdomsziekte diabetes type 2 steeds jonger cadeau krijgen. Diabetes type 2 is met voeding, beweging en ontspanning (waaronder zelfliefde) compleet omkeerbaar. Toch blijkt dit in de praktijk voor veel mensen lastig vol te houden, omdat we overal verleid worden om de verkeerde leefstijlkeuze te maken. Onthoud: de natuur veroordeelt niet, maar werkt wel met natuurlijke consequenties. De consequenties van onze collectieve onnatuurlijke leefstijl worden aankomende 16 jaar (dus tot 2040) voor veel mensen niet meer betaalbaar. Bij de start van ieder jaar zal de zorgpremie aankomende jaren met zo’n 12-15 euro blijven stijgen. In 2040 zal iedereen zo’n 400 euro per persoon per maand aan de basiszorgverzekering moeten betalen. Volgens zorgeconomen moeten mensen dan wekelijks anderhalve dag (! ) voor hun zorgkosten werken. Volgens de officiële instanties zullen in 2040 11, 4 miljoen Nederlanders één of meer chronische aandoeningen hebben, maar ik denk nog veel meer als je de huidige trend volgt. Nog onmogelijker: om deze zieke populatie van zorg te voorzien moet 1 op de 3 mensen uit de werkzame populatie in de zorg werken. Dat is letterlijk onmogelijk. Er is nu trouwens al sprake van een zorginfarct. Samenvattend: we koersen al jaren met het nationale zorgschip richting een enorm grote ijsschots. Tot die tijd speelt het orkest op het schip lekker door, en nemen we nog een drankje. Mijn koortsige hoofd bonkte… Gelukkig ben ik inmiddels weer helemaal hersteld. Ziek zijn zie ik als goede immuuntraining. Recentelijk las ik dat miljoenen Nederlanders ongelukkig zijn door Social Media, maar dat niemand durft te stoppen. Hoe dit heet? Een (dopamine)verslaving. Social Media-platformen kapen één van de belangrijkste zaken, namelijk jouw aandacht. De kwaliteit van je leven wordt mede bepaald door de kwaliteit van je aandacht. Waar je aandacht aan geeft, bepaalt de koers van je leven. De hele omgeving probeert op de instincten van het oerbrein in te spelen. Dus om jou af te leiden en te laten eten, zitten en scrollen. Zorg dat je jouw aandacht behoudt voor datgene wat echt belangrijk voor jou is. Blijf bij de essentie in plaats van ruis en afleiding. Hoe? Door minder tijd online in de digitale wereld door te brengen en meer tijd offline in de echte wereld. Door met mensen, vrienden en/of familie af te spreken. Of zoek vrijwilligerwerk. Je leert nieuwe mensen kennen en vrijwilligerswerk blijkt positieve effecten op de mentale en fysieke welzijn te hebben. Of help iemand om je heen of geef iemand wat aandacht (beiden hebben niet alleen een positief effect op de ander, maar onderzoek laat zien dat het ook positief op de ‘actor’ (dus degene die positief gedrag laat zien) heeft). Ik blijf het herhalen: als mens zijn we sociale dieren. Sociale verbindingen hebben een sterk preventief helend effect, en een gebrek aan sociaal contact is even gevaarlijk voor de gezondheid als de schadelijke effecten van roken of alcohol. Dus gooi het scherm dit weekend lekker in de hoek. Vul je weekend juist met mijmeren, lummelen, lichaamscontact, oogcontact, oprechte aandacht, natuur, spelletjes of (klassieke) muziek. Bedank me later 😉

Van 2008 tot 2019 heb ik een praktijk voor integrale geneeskunde gehad. Op de homepage van mijn website stond toen altijd deze tekst van Thomas Edison: ‘De dokter van de toekomst zal geen medicijnen meer geven, maar zal zijn patiënten interesseren voor de zorg van het menselijk lichaam, voor voeding en voor de oorzaak en de preventie van ziekte. ’ – Thomas Edison (1847-1931) – Deze quote is ook de opening van het boek De Gouden GezondheidsGids die ik samen met Ruud Rotteveel heb geschreven. De titel van het eerste hoofdstuk is ‘Alles start in je mind‘. In dit eerste hoofdstuk staat ook onderstaande tekst over overtuigen. Ik vond het zinvol om deze tekst uit te lichten, als inspiratie. Daar komt ie: Veel negatieve overtuigingen ‘draaien’ maar zo’n beetje op de achtergrond als stemmetje met je mee. We noemden ze al eerder: ‘Ik ben niet goed genoeg’. ‘Ik ben niet geliefd’. ‘Ik word niet gehoord’. Die drie smaken zie je bij bijna iedereen terug. Deze overtuigingen gaan in je onderbewustzijn zitten en bepalen vervolgens de mogelijkheden die je ziet en voelt. En wat je wel – of juist niet – doet. Dat is nogal wat als je je dat realiseert. Die overtuigingen zijn veelal in onze kindertijd door onze opvoeding ontstaan. Vervolgens bepalen ze ons hele leven onze emoties en onze mindset, en daarmee ook onze realiteit en gezondheid. Je ziet de wereld door de bril van hoe jij door je opvoeders bent geprogrammeerd. Mensen die geloven dat het leven zwaar is, hebben het meestal ook zwaar. Niets ten nadele van je ouders overigens, die hebben je uiteraard met de beste bedoelingen opgevoed. Het woord ‘overtuigen’ komt uit de zeilwereld. Als een boot te veel tuigage heeft, is hij overtuigd. Het loslaten van bepaalde tuigage zorgt ervoor dat de overtuiging weg is. Overtuigingen bepalen voor een groot deel onze gezondheid. Een overtuiging zorgt voor activiteit of passiviteit. Overtuigingen geven richting aan ons leven. Ze kunnen richting gezondheid, maar ook richting ziekte wijzen. Binnen onze praktijken hebben we mogen ervaren dat ieder mens zijn eigen overtuigingen heeft. Beperkende overtuigingen zorgen voor stagnatie van de doorstroming van energie binnen ons lichaam. Ze kunnen zich vastzetten in structuren, waardoor verkramping kan ontstaan. Deze verkramping zorgt voor verminderde lichamelijke en geestelijke flexibiliteit. Het veroorzaakt stress. Veel beperkende overtuigingen komen zoals gezegd voort uit onze kindertijd en kunnen zich later in het leven melden. Veel overtuigingen ontstaan door pijnlijke ervaringen in ons leven. Ons lichaam is geprogrammeerd om weg van de pijn te gaan. Dit is een natuurlijk beschermingsmechanisme. Het vindt meestal onbewust plaats. Helaas dient dit beschermingsmechanisme ons niet altijd op de lange termijn. Het kan ervoor zorgen dat het ons weghoudt bij de wond die we moeten helen. Pijngedrag is schijngedrag dat je jezelf hebt aangeleerd om in je kindertijd te overleven. De gemeenschappelijke bron is oude pijn. Die oude pijn is diepgeworteld doordat deze in je kindertijd is ontstaan. Het is een drijfveer om iets wel of juist niet te doen en belemmert een vrije keuze. Dit kan ervoor zorgen dat je verder van je hart afgaat, omdat je onbewust in de overleefstand staat. De revolutie van ons ‘mens-zijn’ ligt in ons vermogen tot het hebben van een zelfbewustzijn. Dit onderscheidt ons van dieren die een automatisch stimulus-respons-mechanisme hebben. Anders gezegd: dieren reageren op een prikkel zonder erbij na te denken. Dat gaat vanzelf. Het zelfbewustzijn stelt ons in staat om onafhankelijk van de input (stimulus) – dus de triggers – regie te pakken over onze output (respons), ofwel: hoe we reageren met onze woorden en handelingen. Nieuwe informatie vergroot het zelfbewustzijn en kan zo onze perceptie veranderen, dus de manier veranderen van hoe jij naar de wereld kijkt. Want de buitenwereld is een afspiegeling van jouw binnenwereld, van jouw programmering. Als jij in jezelf overtuigingen verandert, ga je de wereld letterlijk anders waarnemen. Want wat je gelooft, wordt waar. Dat brengt ons bij de conditionering. In de basis van het leven, vooral in de eerste zeven jaar, hadden we als kind geen kritisch denken. We namen alles voor waar aan van onze ouders, leerkrachten, sportleraren of mensen tegen wie we opkeken. Later kan deze programmering je belemmeren, omdat het haaks staat op wie je echt bent of wat je echt wilt doen. Jouw geschiedenis is niet zoals hij is, maar zoals jij bent geprogrammeerd. Je verleden verandert als je jouw perceptie verandert. Want dan word je je bewust van de delen die je als kind niet kon zien. Dus dat je moeder op vrijdagmiddag moe was van de hele week en wel eens uit haar slof schoot tegen jou. Dat had niets met jou te maken, maar met haar moeheid. Of dat je vader toen hij klein was nooit heeft geleerd om over gevoelens te praten, dus ook emotioneel niet op jou kon aansluiten. Of dat je oom een fanatieke Ajax-supporter is met een hekel aan Feijenoord-fans, maar dat dit niets zegt over mensen uit Rotterdam. Het zegt alles over het geloof en wereldbeeld van jouw oom, dat jij als klein kind mogelijk zonder twijfel hebt aangenomen. Soms is het beter om zaken of overtuigingen die je van anderen hebt aangenomen – maar die jou niet dienen – later in het leven weer aan deze desbetreffende personen terug te geven. Gelukkig kun je iedere dag veranderen. Je wordt één keer in je leven geboren, maar kunt op ieder later moment herboren worden. Dit gebeurt door je zelfbewustzijn te vergroten, je perceptie te veranderen en je conditionering te doorbreken. De driehoek breek je open door externe vernieuwende perspectieven, maar ook door interne oude trauma’s of negatieve overtuigingen te balanceren en hiermee te neutraliseren. Dit resulteert in een transformatie, wat letterlijk ‘van vorm veranderen’ betekent. Jouw lichaam is een levend organisme dat iedere dag van vorm verandert door iedere hap, maar ook door iedere gedachte die je sterker of zwakker kan maken. Door het aanpakken of uitdagen van negatieve overtuigingen versterk je de mentale flexibiliteit en jouw mentale voeding, dus de gedachtes die je dagelijks denkt.

Op de website van het Voedingscentrum staat: “Als je kind gezond en gevarieerd eet krijgt die genoeg vitamines en mineralen binnen. ” Dat klopt, maar in de praktijk gebeurt dit vaak niet. Veel kinderen – en vooral tieners – eten namelijk niet zo gezond en gevarieerd als ze zouden moeten doen voor een goede gezondheid. Kinderen gaan na hun 4e levensjaar steeds minder gezond eten en tijdens hun tienerjaren eten ze het ongezondst. Dit komt omdat ze aan meer ongezonde verleidingen worden blootgesteld. Bijvoorbeeld via reclames en social media influencers. Hoe ouder het kind, hoe meer ongezonde verleidingen ze dagelijks in hun omgeving tegenkomen. Misschien herken je dit ook wel uit je eigen tienerjaren? Tijdens een tussenuur of het wachten op het openbaar vervoer even een patatje, Big Mac, broodje döner of een zak chips halen. Of een blikje frisdrank uit de automaat. Overal worden kinderen verleid om ongezonde producten te consumeren. Het eetgedrag van een klein kind heb je meestal goed onder controle, maar naarmate ze ouder worden, neemt die controle af. Ze zijn vaker van huis en hebben hun eigen geld om snacks en frisdrank van te kopen. Tijdens de groei en ontwikkeling van kinderen en tieners vinden er allerlei belangrijke processen plaats. Om deze goed te laten verlopen, zijn voldoende voedingsstoffen nodig. Ze hebben bijvoorbeeld voldoende vitamine D nodig voor de opbouw van sterke botten. Maar ook voor het immuunsysteem (weerstand), net als vitamine A, ijzer, zink, selenium en de omega 3-vetzuren. Daarnaast hebben ze voor de ontwikkeling van hun hersenen voldoende ijzer, zink, magnesium, omega 3-vetzuren en B-vitamines nodig. En voor de energieproductie B-vitamines, ijzer en magnesium. Uit de nieuwste voedselconsumptiepeilingen blijkt dat een deel van de tieners minder van deze voedingsstoffen binnenkrijgt dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of adequate inname (AI). Dit betekent niet per se dat zij een tekort aan deze voedingsstoffen hebben, maar hun risico op de ontwikkeling van tekorten is hierdoor wel groter. Het probleem is dat veel kinderen – vooral tieners – te weinig groente, fruit, noten en vis eten, en juist te veel snacks en suikerhoudende dranken. Hierdoor kunnen voedingstekorten ontstaan, die hun ontwikkeling en groei belemmeren. Om dit te voorkomen is het verstandig om meer aandacht te besteden aan het voedingspatroon van kinderen en tieners. Het is belangrijk dat ze gestimuleerd worden om gezonder en gevarieerder te eten. Voedingssupplementen, zoals een multivitamine supplement en omega 3-supplement, kunnen tieners helpen om voldoende van alle essentiële vitaminen en mineralen binnen te krijgen voor een normale groei en ontwikkeling. Bij het uitzoeken van een multivitamine raad ik aan om te kiezen voor een voedingssupplement die: Speciaal ontwikkeld is voor tiener. Niet meer dan 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitamines en mineralen bevat – met uitzondering van vitamine D. Actieve vormen van B-vitamines (actief B-complex) bevat. 50 mcg (2. 000 IE) vitamine D3 bevat. Geen onnodige vulmiddelen en kunstmatige zoetstoffen bevat. Makkelijk te slikken is. Verpakt is in glas – dus geen BPA uit plastic. Multivitamine supplementen bevatten vrijwel nooit de belangrijke omega 3-vetzuren, maar er is een tiener multi die ook omega-3 bevat, namelijk Vitaily Teens. Zo sla je twee vliegen in één klap. Lekker makkelijk, en nog lekker ook! Klik hier voor meer informatie over deze unieke multi speciaal voor tieners. https: //www. voedingscentrum. nl/nl/nieuws/meer-aandacht-voor-gezond-eten-en-drinken-bij-kinderen-nodig. aspx Bird, J. K., Bruins, M. J., & Turini, M. E. (2023). Micronutrient intakes in the Dutch diet: Foods, fortified foods and supplements in a cross sectional study. European Journal of Nutrition, 62(8), 3161-3179. https: //pubmed. ncbi. nlm. nih. gov/37542641/ https: //www. nji. nl/cijfers/eten https: //www. cbs. nl/nl-nl/nieuws/2024/42/65-plussers-eten-het-gezondst-pubers-het-ongezondst https: //www. wateetnederland. nl/conclusies

Welvaartsziekten zijn vooral gedragsziekten. Lees die zin nog eens. We mogen stoppen met onze genen de schuld te geven. De genetica is inmiddels ruimschoots ingehaald door de epigenetica, dus de invloed van ons gedrag en leefstijlkeuzes op onze genen. Beter verwoord: je genen vormen het geweer, maar de omgeving (dus je keuzes) haalt wel of niet de trekker over. Als het verkeerde gedrag een probleem vormt, dan vormt het juiste gedrag de oplossing. De sleutel is dus gedragsverandering. Recent gaf het Zorginstituut Nederland ook aan dat bij een risicogroep van mensen met hart- en vaatziekten beter gekozen kan worden voor gedragsverandering in plaats van voor pillen. Gedrag is deels het gevolg van de verbinding met jezelf en met anderen. De basis van gezondheid is zelfliefde, dus een gezonde verbinding met jezelf. Daarnaast zijn we als mens sociale dieren en is sociale verbondenheid ook enorm belangrijk voor de menselijke gezondheid. Eenzaamheid heeft grote nadelige effecten, ongeveer vergelijkbaar als roken en overmatig alcoholgebruik. Mensen met sterke sociale verbindingen blijken als er fysieke of mentale problemen ontstaan zelfs 50 procent meer kans te hebben om in leven te blijven. Of anders geformuleerd: ze hebben 50 procent minder kans om dood te gaan. Afgelopen week las ik mijn nieuwe zakboekje Word weer gezond(er) nog eens door. De opening van het boekje deel ik hier graag, omdat de juiste zelfzorg belangrijker dan ooit is. Alles start met bewustwording en de juiste kennis. Jouw lichaam is in miljoen jaren evolutie geoptimaliseerd aan de leefomgeving. Het heeft geleid tot een magisch lichaam met onder andere twee longen, één lever, een korte dikke darm en een lange dunne darm. Niets is toeval en alles heeft een reden. Alles in ons lichaam was zo optimaal afgesteld in wisselwerking met de OER-omgeving. De oorspronkelijke leefomgeving is de afgelopen 200 jaar door de industriële revolutie en het digitale tijdperk radicaal veranderd. Het gevolg: jouw lijf is gemaakt voor een omgeving die niet meer bestaat. De moderne leefomgeving rolt een rode loper uit voor de verkeerde leefstijlkeuzes: overeten, zitten en scrollen. Als de leefomgeving jou de verkeerde kant op duwt, is het noodzakelijk om van binnenuit de juiste kant op te gaan. Ieder mens heeft een universele behoefte om in het leven te groeien en bij te dragen aan het grotere geheel. Om van waarde te zijn. Besef dat een gezonde leefstijl veel meer energie – dus brandstof – levert, maar dat deze energie wel in de juiste motor moet. De juiste motor is zingeving. Beantwoord onderstaande drie vragen om inzicht te krijgen of je op de juiste koers zit. Waarom doe ik wat ik doe? (primaire drijfveren) Wat heb ik écht nodig om gelukkig te zijn? (minimalisme) Wat zou ik doen als ik nog slechts 24 uur zou leven? (essentie versus ruis) De mens leeft gemiddeld… 2. 522. 880. 000 seconden = 29. 200 dagen = 4160 weken = 80 jaar Je bestaat slechts een flits in de eeuwigheid. In deze flits is vooral de kwaliteit van leven belangrijk. Maar hoe gezond zijn mensen nu in Nederland? In Nederland: Hebben 10, 3 miljoen mensen één of meer chronische ziekten Heeft meer dan de helft van de volwassenen overgewicht (en al een kwart van de 18-25-jarigen) Is in de afgelopen 50 jaar het aantal zaadcellen in sperma met 62 procent gedaald Conclusie: de moderne mens wordt steeds zieker, dikker en onvruchtbaarder. Hoewel de mens nog steeds ouder wordt (kwantiteit), wordt de mens steeds eerder in het leven ziek (kwaliteit). Gemiddeld wordt een vrouw op haar 40, 5 levensjaar en een man op zijn 47, 2 levensjaar chronisch ziek. Het gaat goed met het uitstellen van sterfte, maar het gaat helemaal niet goed met het gezond houden van de bevolking. Hoe kan dit? De moderne leefomgeving sluit niet goed op ons evolutionaire ontwerp aan. Hiervoor plegen we onbewust zelfmoord in slow-motion. We maken dagelijks veel keuzes die een negatief effect in onze stofwisseling hebben, zoals: suikerrijke voeding eten en drinken de hele dag door eten en drinken te vaak en te lang stilzitten te weinig slapen chronische stress ons omringen met mensen, activiteiten of omgevingen die energie roven Over langere tijd leiden deze factoren tot een opeenstapeling aan celschade en het ontsporen van belangrijke hormonen zoals insuline, leptine en cortisol. Deze onbalansen zijn meetbaar in het bloed of zichtbaar op scans (bv. meer buikvet en/of leververvetting), maar we doen er niets aan totdat mensen ziek zijn. Pas dan komt de geneeskunde in actie, maar dan is het eigenlijk al te laat. De verdienprikkel ligt bij het herstellen van ziekte in plaats van het versterken van gezondheid. Dus richting behandelingen in plaats van richting preventie. ‘Is je lijf je lief, leef dan preventief’ Twee voorbeelden: 1. Een dokter krijgt geen vergoeding in het begeleiden van mensen naar een gezonder eetpatroon (en dus verbeteren van de bloedsuikerbalans). Als iemand diabetes type 2 heeft ontwikkeld vergoedt de zorgverzekeraar wel de medicijnen (dus geld komt pas na de diagnose beschikbaar) 2. Een dokter kan geen vergoedingscode aanklikken voor een intensief beweegprogramma om de spiermassa en balans te versterken. Na een val met gebroken heup wordt de operatie en het intensieve herstel-beweegprogramma wel vergoed. Voor meer kwaliteit van leven – maar ook om de zorgkosten beheersbaar te houden – moeten we de stap maken van het reactieve Ziekte & Zorg (ZZ) naar het proactieve Gezondheid & Gedrag (GG). Niet iedereen met problemen uit het water trekken of redden, maar ervoor zorgen dat mensen niet in het water vallen. En natuurlijk zullen mensen soms acuut in het water vallen. Voor de acute geneeskunde is de reguliere geneeskunde magisch. Voor chronische aandoeningen veel minder. Vóór 1900 waren infectieziekten de belangrijkste doodsoorzaak. Na 1900 zijn welvaartsziekten de belangrijkste doodsoorzaak. Een ongezonde leefstijl is de oorzaak. Een gezonde leefstijl is de oplossing. Er is meer dan ooit behoefte aan een preventief systeem dat mensen een leefstijlplan biedt én aan een leefomgeving die de gezonde keuze uitlokt. Zonder leefstijlplan gaat de moderne mens op dit moment ten onder aan zijn eigen evolutionaire succes. Hoe komt dit? De mens wordt geboren zonder handleiding. Je lichaam is ontworpen om je in leven te houden, niet om je een lang gezond leven te geven. Je brein is ontworpen om je in leven te houden en gevaar op te merken, niet om je gelukkig te maken. De moderne mens lijdt onder deze evolutionaire erfenissen.

Jouw fysieke en mentale gezondheid zijn nauw met elkaar verbonden. De Griekse arts Hippocrates – de vader van de reguliere geneeskunde – zei ruim 2000 jaar geleden al dat alle ziekten in de darm beginnen. Inmiddels laat de wetenschap ook zien dat er een nauwe relatie is tussen de darm en het brein, ook wel de darm-brein-as genoemd. Voeding de oorzaak van geestelijke kwalen? Vanaf 2008 had ik mijn praktijk voor integrale geneeskunde. In 2011 ging ik één dag per week in een multidisciplinair gezondheidscentrum werken met onder andere osteopaten, acupuncturisten en psychologen. Ik was toen al een holistische vreemde eend in de bijt tijdens teamoverleggen. Er werd namelijk regelmatig een anonieme casus tijdens zo’n overleg gepresenteerd. Als een psycholoog een cliënt had met somberheid of stemmingswisselingen, vroeg ik altijd ‘Heb je naar het voedingspatroon, ontlastingspatroon of de spijsvertering gevraagd? ‘. Ze keken me dan aan alsof ze water zagen branden, met een blik van: ‘Waarom zouden we dat vragen? Deze persoon heeft een probleem in het brein, niet in de darmen of de rest van het lichaam. ‘ In werkelijkheid is alles met elkaar verbonden. De darmbacteriën worden ook wel darmflora genoemd. In de darm zitten evenveel bacteriën als je cellen in je lichaam hebt. Het genetisch materiaal van deze darmbacteriën wordt microbioom genoemd (dus niet de darmbacteriën zelf). Simpel samengevat: als je goed voor deze beestjes in de darm zorgt, dan zorgen deze beestjes goed voor jou. Er gaan namelijk veel meer zenuwen van de darm naar het brein, dan andersom. De samenstelling van deze darmbacteriën wordt onder andere beïnvloed door je eetpatroon, drinkpatroon, zitpatroon, beweegpatroon, slaappatroon, sociale verbindpatroon en denkpatroon. Een gezonde leefstijl zorgt voor een gezonde darm, en een gezond brein. Een ongezonde leefstijl zorgt voor een ongezonde darm, en vergroot de kans op een ongezond brein. In het verleden is al bij muizen aangetoond dat de ziekte van Parkinson waarschijnlijk door gifstoffen (aangemaakt door verkeerde darmbacteriën) uit de darm ontstaat, die onder andere via de nervus vagus van de darm naar het brein reizen. Recent onderzoek bij ratten laat zien dat dit mogelijk ook voor de ziekte van Alzheimer geldt. Is het dus een breinaandoening of een darmaandoening? Of breder als je kijkt naar de oorzaak van de oorzaak, dus een voedings- en leefstijlaandoening? Een goede stemming is geen toeval. Het is het gevolg van bepaalde sleutelmechanismen in het brein die goed moeten werken (en die weer deels samenhangen met een gezonde darm). Gelukkig kun je met voeding en leefstijl positief op deze sleutelmechanismen (het zijn er vijf) inwerken. Zelf heb ik er vijftien jaar over gedaan om deze holistische puzzel te kraken, vooral door een combinatie van veel praktijkervaring, studies en internationale boeken van experts op dit gebied.

Het is zaterdagochtend. Bij het treinstation in Uitgeest zit ik te wachten op mijn trein. Yo, maat. Alles kits achter de rits? hoor ik een puber aan een vriend vragen. Zijn maat lacht en zegt: Zeker, ik heb vannacht bijna niet geslapen man. Een hoog libido. In mijn Praktijk voor Integrale Geneeskunde hoor ik het heel weinig. Veel mensen hebben zelf geen behoefte meer aan seks. Ze doen het vooral voor hun partner, maar hebben zelf veel minder aandrang of beleven er soms zelfs helemaal geen plezier meer aan. Het heeft een enorme impact op de kwaliteit van leven. Lichamelijk contact waaronder het bedrijven van de liefde – behoort tot de primaire levensbehoeften van de mens. Gelukkig kun je heel veel doen om je libido en seksuele prestaties te verbeteren. Met de juiste leefstijlaanpassingen wordt het – indien gewenst – weer onrustig in de slaapkamer… Een verminderde kwaliteit van je seksleven kan door verschillende factoren worden veroorzaakt. *1 Zo kan een vergrote prostaat bij mannen ervoor zorgen dat de man moeite heeft met het krijgen en behouden van een erectie. Bij vrouwen speelt een tekort aan het hormoon oestrogeen vaak een rol. Dit komt veel voor bij vrouwen die de menopauze achter de rug hebben. De oestrogeenproductie daalt dan. Deze daling kan leiden tot een tekort aan oestrogeen en daarmee tot een vermindering van de vaginale elasticiteit, spierspanning en een verminderde smering. Hierdoor kan het vrijen pijnlijk zijn. Ook kan het langer duren voordat de vrouw opgewonden raakt en tot een hoogtepunt komt. Ook kan een verminderde gezondheid een goed seksleven in de weg staan. Belemmerende factoren zijn bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, insulineongevoeligheid, diabetes, stress, depressie en incontinentie. De medicatie die voor deze ongemakken wordt gebruikt kan ook een negatieve invloed hebben op je seksleven. Verder wordt de bloedstroom naar de voortplantingsorganen door hartziekten verminderd waardoor mannen erectieproblemen kunnen krijgen. En obesitas, roken en zenuwschade als gevolg van diabetes, MS en Parkinson kunnen de seksuele activiteit ook verminderen. Met de juiste leefstijlaanpassingen kan je je gezondheid positief beïnvloeden, en daarmee ook jouw seksuele prestaties. *2+3+4 Knuffelen is een goede manier om je stress-systeem tot rust te brengen. Chronische stress is de grootste libidokiller. Het onderdrukt je voortplantingssysteem, want in een stressvolle situatie is het niet verstandig om je voort te planten. Stel je eens voor dat er een tijger voor je neus staat. Het is dan zaak om te vluchten en te stoppen met het bedrijven van de liefde. Helaas is de tijger nu onder andere vervangen door een volle mailbox en zorgen over de hypotheek. Bij stress gaat alle energie naar je spieren zodat je kunt vluchten. Het gaat ten koste van de voortplanting. Bij chronische stress gaat er continu te weinig energie naar de voortplantingsorganen, wat de hormoonhuishouding negatief beïnvloedt. Het gevolg is dat je libido afneemt. Ontspanning is dus erg belangrijk. Naast knuffelen kun je ook mediteren om tot rust te komen. Probeer bijvoorbeeld eens de Bodyscan techniek. Dit is een krachtige methode die je helpt om binnen enkele minuten te ontspannen. Regelmatige beweging helpt tegen stress. Ook zorgt het voor versterking van je hart en verbetert het je doorbloeding. Een betere doorbloeding zorgt er bij mannen voor dat ze hem makkelijker stijf kunnen houden. Daarnaast zorgt een sterk hart – en daarmee een goede conditie – ervoor dat je een vrijpartij langer vol kunt houden. Roken vermindert je doorbloeding. Door te stoppen met roken verbetert de doorbloeding van je voortplantingsorganen. Als vrouw kun je zelfs de menopauze een aantal jaar uitstellen. Na een gezellig feestje met iets te veel drank heb je mogelijk al eens ervaren dat het de prestaties in bed niet bevordert. De oorzaak: te veel alcohol. Alhoewel een kleine hoeveelheid alcohol je interesse in intimiteit verhoogt, heeft een grote hoeveelheid alcohol juist een negatieve invloed op je het seksuele functioneren. Zorg er daarom voor dat je de inname van alcohol vermijd of beperkt. Drink dus met mate(n). Letterlijk, want je tijd doorbrengen met vrienden zorgt voor ontspanning en vermindert tegelijkertijd je stress. De energieverdeling zal veranderen waardoor er energie beschikbaar komt voor je voortplantingsorganen en je libido zal weer toenemen. Door overtollig vet te verliezen kan je bloeddruk worden verlaagd. Ook loop je minder risico op diabetes type 2. Beide hebben een negatieve invloed op je seksleven. Door een gezond lichaamsgewicht te krijgen of te behouden kun je deze twee belemmerende factoren tackelen. Daarnaast heeft het verliezen van overtollig vetweefsel nog een belangrijk voordeel: het vergroot je zelfvertrouwen. En dat is niet onbelangrijk! Probeer eens iets nieuws en breng de spanning terug. Probeer eens een nieuwe positie, een ander tijdstip of een andere locatie. Probeer vooral geen nieuwe partner, want dat is over het algemeen minder goed voor je seksleven 😉 Door gezond te eten verklein je het risico op allerlei ziekten en ongemakken die je seksleven in de weg kunnen staan. Uit onderzoek is gebleken dat bepaalde voedingsmiddelen de seksuele prestaties kunnen verbeteren: Watermeloen In watermeloen zit het eiwitdeeltje L-citrulline. Dit stimuleert de doorbloeding van de penis. Volgens de onderzoekers kunnen mannen met milde erectieproblemen baat hebben bij het eten van watermeloen. Vijgen, bananen en avocado Bepaalde voedingsmiddelen werken als aphrodisiaca: dit betekent dat ze een lustopwekkend effect hebben. Bijvoorbeeld vijgen, bananen en avocado. Ze zijn lekker en gezond, en boosten ook nog eens je libido. Dat is dubbele winst! Daarnaast bevatten ze ook vitamines en mineralen die de doorbloeding van je geslachtsorganen stimuleren en daarmee bijdragen aan een gezond seksleven. Chocolade Chocola stimuleert het vrijkomen van phenylethylamine en serotonine. Net als bananen, vijgen en avocado werkt chocolade ook als aphrodisiaca. Chocola kan ook je gemoedstoestand en libido verbeteren. Kruiden Voeg regelmatig knoflook en basilicum toe aan je maaltijden. Want de geur van basilicum stimuleert je zintuigen. En knoflook bevat allicine, wat een positieve invloed heeft op je doorbloeding. Deze effecten kunnen helpen als je last hebt van erectieproblemen. Knoflook stimuleert trouwens ook je reukzintuigen. Alleen wordt dit meestal niet echt gewaardeerd door anderen. Daarom kan je beter voor basilicum kiezen als je met je date uit eten gaat 😉 Verschillende oorzaken kunnen het libido verlagen en daarmee een grote negatieve impact hebben op je seksleven. Chronische stress is de grootste libidokiller. Het zorgt voor een andere energieverdeling in je lichaam waardoor er nauwelijks energie voor de geslachtsorganen overblijft. Voldoende ontspanning is een vereiste voor een gezond seksleven. Verminder de stress in je leven en gebruik de juiste leefstijlaanpassingen om je seksleven drastisch verbeteren. Verder kun je natuurlijk het beste met een gezonde leefstijl er preventief voor zorgen dat je seksleven gezond blijft. Bepaalde voedingsmiddelen zoals bananen en chocolade kunnen je seksprestaties verbeteren, maar wees voorzichtig met oordelen! Als je date een bananensplit banaan met chocolade als toetje besteld zegt dit niet persé iets over zijn of haar bedprestaties 🙂 Integreer een gezonde leefstijl in jouw leven. Wil je liever op de juiste manier jouw leefstijl verbeteren? Of val je steeds terug in oude patronen en wil je definitief doorbreken naar een leven met meer energie en plezier? Dan kunnen wij jou helpen.

De moderne mens is vervreemd van zichzelf, van anderen en van de natuur. Het leidt tot ontbinding, dus minder verbonden zijn met je eigen behoeften en met anderen, wat hun mening of standpunt ook is. Deze sociale lijm valt steeds meer uit elkaar. De emotionele afstomping leidt tot polarisatie, dus oordelen en buitensluiten. Het is een dominant oerbrein met een ongebalanceerd perspectief. Polarisatie is weer voedingsbodem voor vervreemding, wat deze driehoek in stand houdt. Angst is de belangrijkste trigger van deze driehoek. We schieten bij angst in ons oerbrein en het leidt tot deze driehoek van vervreemding, ontbinding en polarisatie. Maar wat is dan de juiste oplossing? De oplossing ligt in verbinding. Verbonden zijn met je eigen behoeften en de behoeften van de ander. Verbinding opent de deur naar compassie. Compassie rolt een rode loper uit voor de liefde, wat weer een voedingsbodem is voor verbinding. Liefde betekent een gebalanceerd perspectief, dus je ziet de verborgen balans die er altijd is. Het mensbrein is dominant en je maakt de stap van afgescheidenheid naar eenheid. Je ziet, snapt en voelt dat alles met elkaar is verbonden. De huidige chaos is een uitnodiging om naar je basis terug te gaan. Om bij jezelf te komen. Om angst te transformeren in liefde. Om je trilling hoog te houden. Om vertrouwen te hebben. Om uiteindelijk de stap te maken van vervreemding naar verbinding. Natuurlijk kun je leefstijl ook inzetten om dit proces te stimuleren. Om meer verbinding in jouw leven te krijgen. Het is de uitdaging om balans te hebben tussen je drie breinen, namelijk hoofd, hart en buik. Ik geef je graag 2 tips per brein, wat leidt tot een betere verbinding, wat weer het tegengif is van vervreemding. Hier komen de tips: Voor een sterker hoofd: Zet meer stappen per dag en verminder je schermtijd voor meer neuroplasticiteit. Voor een sterker hart: Spreek vaker af met gelijkgestemde waar je energie van krijgt en kijk minder naar het nieuws dat continu de angst aanwakkert. Voor een sterkere buik: Eet meer groente en verminder de inname van kunstmatig suiker. Samenvattend dus meer beweegstappen, meer sociaal contact en meer groente. Ook vooral minder schermtijd, minder regulier nieuws en minder kunstmatig suiker. Als je deze tips ook écht gaat doorvoeren, ervaar je radicaal meer levenskwaliteit. Je kunt dit stapje voor stapje doen, maar je kunt natuurlijk ook een dag kiezen dat je alle 6 de tips toepast. Voor 1 dag. Want gezondheid start bij de juiste kennis, maar eindigt in het toepassen. In het ervaren. Dus pas het toe. Dan weet ik zeker dat jouw drie breinen beter gaan samenwerken, waardoor je meer verbinding in jouw leven ervaart. Waardoor je sneller de stap van angst naar liefde kunt zetten. Want liefde is en blijft het grootste universele medicijn, ook preventief.

De zomer komt eraan en veel mensen staren iedere week naar het getal op de weegschaal. De ultieme droom is vaak een ‘summer body’, dus een slank en strak lijf dat zowel met als zonder kleding goed voor de dag komt. Toch zegt het gewicht – wat je in combinatie met de lengte tot het BMI (Body Mass Index) kunt doorrekenen – niet alles. Het is vooral de verhouding spiermassa versus vetmassa wat van belang is. Hieronder zie je verschillende lichaamstypen met het vetpercentage eronder. Welk vetpercentage past bij jouw huidige lichaamsbouw? (Het gaat hier niet om een oordeel, maar puur ter bewustwording of er nu een goede balans is of dat deze balans beter kan). De uitdaging van bijna iedereen is om in het moderne leven meer spiermassa en minder vetmassa te krijgen. Niet alleen als je jong bent om een ‘killerbody’ na te streven, maar vooral als je ouder wordt. Waarom? Spieren zijn een belangrijk metabool orgaan, wat muscle centred health wordt genoemd. De spiergezondheid heeft een belangrijke invloed op de gezondheid van andere centrale systemen in het lichaam. Anders gezegd: een slechte spiergezondheid heeft een grote negatieve uitwerking op andere centrale systemen in het lichaam (die dan onvoldoende geremd of gestimuleerd worden). Daar ligt een maatschappelijke uitdaging, want de moderne mens is ‘undermuscled en overfat’. Dat is niet vrijblijvend. Uit onderzoek blijkt dat oudere volwassenen met meer spiermassa tot 26 procent minder risico hebben om te overlijden (onafhankelijk van obesitas, bloedsuikerproblemen of hart- en vaatziekten). Belangrijkste lessen: spieren werken beschermend kijk bij ouderen niet naar het gewicht of de BMI, maar vooral naar de hoeveelheid spiermassa versus vetmassa Uit bovenstaand onderzoek blijkt dat spiermassa een onafhankelijke voorspeller van overleving is (zelfs als mensen diabetes hebben en hun cholesterol of bloeddruk is verhoogd). De onderzoekers geloven dat meer spiermassa een teken is van een betere conditie van hart en longen, een grotere veerkracht tijdens ziekte geeft (spieren zijn dan een eiwitreserve) en een indicatie is van gezonder gedrag tijdens het leven, wat spiermassa en spierkracht opbouwt en behoudt. Meer spiermassa geeft minder risico om te overlijden. De tegenhanger blijkt ook waar. Recenter onderzoek uit 2023 beoordeelde maar liefst 49 prospectieve studies die meer dan 878. 000 mensen tot 32 jaar lang volgden. Hun conclusie: personen met minder spieren hadden een 36 procent hoger risico om door welke oorzaak dan ook te overlijden en hadden meer kans om te overlijden aan hartaandoeningen, kanker en aandoeningen van de luchtwegen. Onthoud: spieren zijn dus niet alleen voor kracht of uiterlijk schoonheid, maar zijn vooral een biomarker om te overleven. Waar bepaalde genen vaststaan, kun je jouw spiermassa zelf beïnvloeden en uitbouwen. Daar ligt enorm veel invloed. Naast voldoende beweging en krachttraining (vooral progressieve overbelasting, dus geleidelijk het gewicht of aantal herhalingen verhogen) zijn meer eiwitten ook essentieel. Daar denkt Arjen Lubach trouwens heel anders over. Hij behandelde in zijn programma LUBACH ‘de huidige proteïnehype’. Nu heeft hij natuurlijk een goed punt als het gaat om ongezonde producten waaraan eiwitten aan worden toegevoegd om ze vervolgens het kopje ‘Gezond en verantwoord’ te geven. Het slaat nergens op dat mensen om meer eiwitten binnen te krijgen Chocomel Protein gaan kopen (met de ongezonde zoetstoffen acesulfaam-K en sucralose) of Chocolate Brownie Protein IJs met 13 gram suiker per 100 gram en deze ingrediënten: Toch is een andere kernboodschap van Lubach onjuist, namelijk dat bijna iedereen voldoende eiwitten uit zijn voeding haalt en dus geen eiwittekort heeft. Het is gebaseerd op het advies van Het Voedingscentrum dat 0, 83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag adviseert. Dat is gebaseerd op oude twijfelachtige wetenschappelijke rekenmodellen, maar dat heb ik afgelopen maanden al uitgebreid in deze nieuwsbrief beschreven. Even een korte opfrisser: De huidige ADH voor eiwitten is gebaseerd op studies naar de stikstofbalans, maar heeft volgens experts een aantal nadelen. Een nieuwe methode – de Indicator Amino Acid Oxidation (IAAO) – overwint veel van de tekortkomingen van stikstofbalansonderzoek en lijkt daardoor nauwkeuriger te zijn. Volgens de IAAO-methode zou minimaal 1, 2 g/kg een betere aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zijn voor gezonde jonge mannen, oudere mannen en oudere vrouwen. Dit is in lijn met andere wereldwijde experts: De PROT-AGE groep, een internationale groep van experts, heeft in hun aanbevelingen gesteld dat gezonde ouderen baat kunnen hebben bij een eiwitinname van 1, 0 tot 1, 2 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag. De Nordic Nutrition Recommendations (NNR) is een internationale samenwerking tussen gezondheids- en voedselautoriteiten in Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden die meer dan 40 jaar geleden werd gestart. Een belangrijk resultaat van de samenwerking is een regelmatige update van de voedingsreferentiewaarden. Volgens de NNR is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid eiwit voor ouderen 1, 2-1, 5 g/kg. Bij Stanford Center on Longevity adviseren ze 50-plussers om dagelijks 1, 2-1, 6 gram eiwit/kg te nemen. Ook de wereldwijd erkende ‘eiwit-professor’ Donald Layman denkt dat ouderen baat kunnen hebben bij een dagelijkse inname van 1, 2-1, 6 gram eiwit/kg. Het is voor jong en oud belangrijk om voldoende eiwitten binnen te krijgen. ‘Maar hoeveel eiwitten heeft mijn lichaam precies nodig, aansluitend op mijn doelen? ’ Vul vooral deze simpele eiwitcalculator in – die volgens de meest actuele wetenschappelijke inzichten is samengesteld – om binnen een minuutje antwoord op maat te krijgen. Uiteraard staat de voeding op nummer één als bron van eiwitten. Hieronder een korte beknopte samenvatting van mijn maandenlange studie naar het belang van eiwitten, spiermassa en creatine. Eiwitten zijn een belangrijke bouwstof, aangezien het lichaam voor het grootste deel uit eiwitten bestaat. Geen toeval dat het woord proteïnen ‘het eerste voedingsmiddel’ betekent. Maak eiwitten de basis van iedere maaltijd. Concreet: eet bij iedere maaltijd 20-30 gram eiwitten, dus bij het ontbijt, de lunch én het diner. Eiwitten zijn ook bouwstoffen voor hormonen, neurotransmitters (signaalstoffen van het zenuwstelsel), receptoren (voor het ontvangen van hormoon- en neurotransmittersignalen), enzymen (zetten stoffen in andere stoffen om, zoals bij de spijsvertering) en antilichamen (afweerstoffen van je immuunsysteem). Honger is vooral een zoektocht van het lichaam naar eiwitten. Daarom geven eiwitten de meeste verzadiging, terwijl je na een boterham met jam na een uur weer trek hebt. Logisch, want het lichaam heeft dan niet gekregen wat het zocht: eiwitten. In tegenstelling tot suikers en vetten kun je eiwitten niet opslaan in je lichaam, dus je kunt geen voorraadje aanleggen. Dit benadrukt het belang om dagelijks voldoende eiwitten te eten. De slijmvliezen – de barrières van het lichaam – bestaan voor het grootste deel uit eiwitten. Hoe minder eiwit via de voeding, hoe minder goed barrières functioneren (wat weer tot andere problemen in het lichaam kan leiden). Bijna iedereen krijgt volgens recente wetenschappelijke inzichten te weinig eiwit binnen. Krijg via deze eiwitcalculator inzicht in jouw huidige eiwitinname en eiwitbehoefte. Eiwitten zitten in dierlijke en plantaardige voeding. De vleesprijzen zijn afgelopen jaar door het dak geschoten, waardoor 100 gram (biologisch) vlees enorm prijzig is geworden. Uit onderzoek blijkt dat een hogere eiwitinname van minimaal 1, 6 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht positief uitwerkt op de spiermassa, spierkracht en het fysieke functioneren. Uit nieuw onderzoek van begin 2025 blijkt dat als je wilt afvallen dat je het beste minimaal 1, 9 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht kunt nemen, terwijl je minder calorieën eet en wel sport/traint. Deze hoeveelheid eiwitten beschermt de vetvrije massa (dus de spiermassa), terwijl je de vetten wel afbreekt. Het is een ideale manier om de verhouding spiermassa versus vetmassa – en dus je vetpercentage – te verminderen (wat ook uiterlijk aan je vetpercentage zichtbaar wordt, dus check de bovenste afbeelding uit deze nieuwsbrief dan nogmaals). Spieren worden continu afgebroken en aangemaakt. Dit wordt de muscle protein synthesis (MPS) genoemd. Een hoge spierrekening is essentieel als je gezond en energiek wilt oud(er) worden, dus voldoende eiwitten die in de spieren kunnen worden ingebouwd zijn belangrijk. Spieren zijn een hormonaal hormoon, belangrijk voor andere systemen in het lichaam. In de wetenschap wordt dit ‘muscle centred health’ genoemd. De spiergezondheid heeft dus invloed op de gezondheid van andere centrale systemen in het lichaam. Spiermassa kun je letterlijk zien als een actief metabool orgaan dat belangrijke anti-ontstekingsstoffen maakt, dus het is essentieel tegen alle pro-ontstekingsfactoren in het moderne leven. In spiercellen zitten mitochondriën die energie produceren. De gemiddelde Nederlander heeft weinig spiermassa en dus weinig mitochondriale capaciteit, dus minder vermogen om energie te maken. Het gevolg: moeheid. Weinig spiermassa is vooral het gevolg van het feit dat we in Nederland Europees kampioen stilzitten zijn, met gemiddeld 8, 7 uur per dag. Meer beweging en meer eiwitten zijn de magische combi. Meer spierkracht geeft 10 tot 20 procent minder kans om te overlijden door welke oorzaak dan ook, waaronder door hartziekten en kanker. Hoe lager de grijpkracht met de handen, hoe hoger het sterfterisico (want de grijpkracht van de hand is natuurlijk een indicator van de totale spiermassa en spierkracht). Hoe minder spiermassa en spierkracht, hoe meer kans op cognitieve achteruitgang (waaronder mogelijk dementie). Een lagere spiermassa op oudere leeftijd zorgt voor een tot 6x lagere kwaliteit van leven. Mensen met een lagere spierrekening (dus minder spiermassa) hebben dus over het algemeen een lagere levenskwaliteit, en bijvoorbeeld ook meer kans op ziekenhuisopnames. Spiermassa neemt vanaf het 24e jaar al af. Vanaf het 40ste levensjaar zelfs 8 procent per decennium en na het 70ste levensjaar zelfs tot 15 procent per decennium (dus per 10 jaar). Dus om te onthouden: voor veel energie vandaag én gezondheid op de lange termijn heb je veel spiermassa nodig. Vergeet de bodybuilder, maar denk aan een energiek en florerend mens. Creatine is belangrijk voor de recycling van energie in spiercellen, maar ook voor een goede cognitieve gezondheid. Creatine heeft een positieve uitwerking op sportprestaties, op de toename van spiermassa en spierkracht, maar ook op het brein (dus heeft cognitieve voordelen qua energieproductie, maar vermindert ook oxidatieve stress en verbetert mitochondriale gezondheid in neuronen). Het is wijs om dagelijks 3-5 gram creatine te nemen (bijwerkingen treden alleen soms op bij hoge doseringen van 20-30 gram per dag, kies daarom voor een lagere dosering). Kies altijd voor de juiste vorm, dus creatine monohydraat. Creatinesuppletie heeft geen negatief effect op de lichaamseigen aanmaak. Creatine wordt door steeds meer wereldwijde artsen en pioniers als supplement geadviseerd, waaronder de bekende Amerikaanse arts en auteur Peter Attia. Creatine verbetert het hart- en vaatstelsel, dus kan de kans op hart- en vaatziekten verlagen. Creatine is volgens onderzoek misschien wel het belangrijkste supplement voor de gezondheid van vrouwen, omdat het de hersengezondheid, het verouderingsproces en de hormonale balans van vrouwen ondersteunt. Vrouwen hebben tot 80 procent lagere creatinevoorraden dan mannen en krijgen via hun voedingspatroon minder creatine binnen. Bovendien wordt de creatinestofwisseling tijdens de menstruatiecyclus beïnvloed. Dit is belangrijk omdat creatine kan helpen om het energieniveau in de hersenen te behouden, wat essentieel is voor het behouden van een goed humeur en het bestrijden van vermoeidheid. Het wetenschappelijke dikke boek Creatine Supplementation for Health and Clinical Diseases (564 pagina’s) kun je via deze link gratis downloaden (een hardcover exemplaar kost ruim €140, -, dus daar kun je ook voor kiezen). Zorg dagelijks voor voldoende eiwitten en creatine, en investeer zo dagelijks in jouw spiermassa. Een hoge spierrekening zorgt vandaag voor meer energie en geeft in de toekomst een veel betere gezondheid (van minder kans op fysiek en mentaal ongemak tot een lager risico om te overlijden). Aanvulling van eiwitten in de vorm van een dagelijkse proteïnepoeder is in het moderne leven belangrijk voor iedereen met een hoge eiwitbehoefte (die dit meestal niet voldoende via de voeding afdekt), dus concreet: Iedereen boven de 40 jaar. Iedereen die vegetariër of veganist is. Iedereen die veel sport, want eiwitten zijn essentieel voor herstel. Laat een sporter dus nooit weinig eiwit eten, want dan verslechtert het vermogen om te herstellen (en neemt de kans op blessures toe). Iedereen die preventief in zijn spierrekening (dus spiermassa) wil investeren voor een gezonde en energieke oude dag met vitale spieren en botten. StrongMe bundelt de kracht van eiwitpoeder – uit biologische bruine rijst, met een aminozuurprofiel 98 procent identiek aan moedermelk – en van creatine. Voor een lekkere smaak is de biologische vrucht lucuma, biologische vanille en een klein beetje stevia (uit een plantje) toegevoegd. Gebruik de code oersterk voor €4, 50 introductievoordeel op een los maandpakket. Of kies voor een flexibel membership zodat je de laagste prijs per shake krijgt. Ook krijg je bij dit membership (dat je op elk moment kunt pauzeren of stoppen) een duurzame houten scoop (t. w. v. €4, 95) en betaal je geen verzendkosten. Klik hier om jouw spierrekening dagelijks niet alleen te behouden, maar ook te versterken.