Met OERsterk stond ik ruim 10 jaar op de barricaden voor een gezondere leefstijl. We bereikten ruim één miljoen mensen per jaar. Ondanks dit bereik gaat het bergafwaarts met de gezondheid van onze kinderen, dus van de volgende generatie. In mijn eerste boek OERsterk uit 2012 schreef bioloog en botanicus drs. Gabriël Devriendt (die helaas is overleden) dit tussenwoord: ‘Steeds meer mensen voelen het aankomen; zo kan het niet meer verder. Recentelijk werd er nog in het nieuws vermeld dat het geneesmiddelenverbruik bij kinderen enorm toeneemt. Blijkbaar hebben onze kinderen steeds meer allergieën, astma, reflux en kanker. Te weinig mensen hebben de moed om daar bij stil te staan. Er blijkt duidelijk een relatie te bestaan tussen voeding, stress, lifestyle en geneesmiddelenverbruik, vaccinaties en de vele nieuwe ziektes die pakweg een twintigtal jaren geleden niet bestonden of sporadisch voorkwamen. Toch wordt er beweerd dat we steeds langer leven dankzij de geneeskunde. Niemand beseft dat deze cijfers voornamelijk beheerst worden door onze grootouders die praktisch een eeuw geleden geboren werden en nog steeds in leven zijn en die meestal in hun jeugd een totaal andere voeding kregen dan onze kinderen van vandaag. Het gaat over gemiddelde leeftijden en juist die ‘overlevers’ blijken weinig in aanraking gekomen te zijn met onze huidige geneeskunde. We hebben weliswaar veel minder infectieziekten, maar dit heeft veel meer te maken met hygiëne dan met vaccinaties. Misschien hebben we momenteel de meest zieke maatschappij ooit. Zeker is dat de ziektekosten de pan uit vliegen. We beseffen te weinig dat geneesmiddelen acute symptomen kunnen behandelen maar niets kunnen genezen, wat ze echter wel beweren. Toch hebben ze op dit terrein een monopoliepositie dat wettelijk geregeld is, maar volstrekt onjuist is. Het wordt dan ook steeds duidelijker dat het tijd is voor een gezondheidsrevolutie en Richard is één van de voortrekkers die niet alleen een synthese brengt, maar ook de mensen aanzet om te veranderen en in actie te komen. ‘ Nederlanders steeds minder fietsen en wandelen, waaronder jongeren en kinderen meldde het RIVM recentelijk. De boosdoeners zijn onder andere de elektrische fiets, smartphones en (game)computers. Het gevolg is dat we steeds meer (kunnen blijven) stilzitten. Sommige pioniers uit Nederland roepen al jaren op om het overmatig gebruik van een stoel als verslaving te gaan zien. In 2022 bewoog slechts 44 procent van de Nederlanders voldoende volgens de officiële beweegrichtlijnen. Deze beweegrichtlijnen mogen nog veel hoger vanuit het perspectief van optimale gezondheid, maar dat redt bijna niemand. Denk dan aan: niet langer dan een uur achter elkaar stilzitten (dus ieder zit-uur een sitting break) 2-3 per week krachttraining, eventueel buiten de sportschool met het eigen lichaamsgewicht dagelijks minimaal een uur matig-intensieve beweging (waarbij de hartslag omhoog gaat) Te weinig bewegen en te veel stilzitten vergroot zowel de kans op welvaartsziekten als de kans op vroegtijdig overlijden. Onze onnatuurlijke leefstijl zorgt ervoor dat het lijf veel sneller veroudert. Vroeger heette diabetes type 2 ook wel ouderdomssuiker. Nu krijgen helaas steeds meer kinderen al deze welvaartsaandoening. Meer dan 100. 000 kinderen (! ) in Nederland zijn veel te zwaar. Eén op de acht kinderen heeft overgewicht. De jonge generatie is zwakker dan ooit, maar hoe kan dit nou? We gaan ten onder aan ons evolutionaire succes. Tuurlijk is welvaart fantastisch, maar te veel comfort zorgt voor welvaartsziekten. Onthoud: hoe hoger de welvaart, hoe lager het fysieke én mentale welzijn. Onze grootste uitdagingen: dagelijks voldoende bewegen en wekelijks sporten. In de praktijk betekent dit ook noodzaken opzoeken (sportclub, hond, vrijwilligerswerk). Laat kinderen veel buiten spelen. Helaas dreigt een kwart van de speeltuinen binnen vijf jaar te verdwijnen natuurlijke voeding eten en ultrabewerkt voedsel vermijden (ook een belangrijke bijdrager van diabetes type 2 bij kinderen). De oude Romeinen kenden geen suiker en in de negentiende eeuw vonden mensen het niet lekker, terwijl in het moderne leven bijna iedereen suikerverslaafd lijkt (volgens onderzoek is trouwens slechts 14 procent van de volwassenen en 12 procent van de kinderen voedselverslaafd, maar ik zet hier vraagtekens bij) dieper ontspannen, minder chronische stress en meer acute stress (koude, schaarste en andere weerstand) meer zingeving, sociale verbinding en natuur Het moderne leven zorgt voor ontstekingsziekten, die op de lange termijn in welvaartsziekten resulteren. Het is daarom ook van groot belang om je kinderen al vroeg meer te laten bewegen en te werken aan een goede gezondheid. Concreet leidt het moderne leven bij veel mensen tot een toename van fysieke moeheid, innerlijke onrust en een afname van zielsgeluk. Terwijl het leven zo veel meer levenskracht en levensgeluk kan hebben.

Je kent vast ook de spreuken zoals ‘Zo binnen, zo buiten‘ of ‘Wereldvrede start in jezelf‘. Het zijn open deuren, maar ze zijn wel waar. Dit besef werd me weer duidelijker toen ik Jan Bommerez interviewde (beluister ons gesprek in de OERsterk Podcast). Hij zei: ‘Mensen die innerlijk werk doen zijn de mensen die de wereld veranderen. Want door innerlijk werk beïnvloed je ook het collectieve onbewuste veld positief, dus draag je bij aan een mensheid die steeds bewuster wordt. Een wereld waarin het donker steeds meer in het licht komt te staan, waardoor de liefdevolle kracht het uiteindelijk gaat winnen van de huidige macht. ‘ Je kunt innerlijk werk natuurlijk preventief doen, maar het is ook van grote waarde voor ieder mens met lichamelijke of geestelijke klachten en signalen. Lichamelijke en/of geestelijke klachten zijn bijna altijd multifactorieel. Natuurlijk speelt een ongezonde leefstijl een rol, maar wat is hier weer de oorzaak van? Het kan een ongezonde leefomgeving zijn, maar als grondoorzaak speelt er ook vaak trauma (en dus zelfafwijzing). Overgewicht is in veel gevallen primair dus geen calorisch probleem, maar een mentaal, emotioneel en spiritueel probleem. Zorgpionier en theoloog Huub ter Haar (die verleden jaar in onze podcast – nummer 138 – te gast was) schreef in 2018 al een fantastisch holistisch betoog wat inspireert tot bruggen bouwen tussen alle domeinen van het leven. In bovenstaand artikel schrijft Huub: ‘Overgewicht is in mijn ogen in veel gevallen een spiritueel probleem. Mensen zijn niet meer verbonden met goed leven. Goed leven houdt in dat je kunt sturen, je energie kunt managen en zin kunt ervaren. Velen weten niet meer hoe je echt contact maakt met je lijf, de ander, de leefomgeving en grotere verbanden. (.. ) In vrijwel elk mensenleven zijn patronen ontstaan die je afhouden van gezond gedrag. Patronen die het leren hanteren van een onveilige jeugd, een knellende relatie of een laag zelfbeeld op afstand houden. Om het leven draaglijk te houden kies je dan voor troost- of slachtoffergedrag of controlezucht. ‘ Ik herken dit ook zeker in mijn eigen leven. Daarom heb ik steeds meer interesse in het thema trauma. Niet alleen cognitief, maar ook vooral om zelf te doorleven, wonden aan te kijken en te helen. Naast het jaarprogramma van Gabor Maté (hopelijk word ik in de mei-groep toegelaten) ben ik ook al maanden bezig met de praktische en diepgaande oefeningen uit de online training van Jan Bommerez. Want door subtiel ontwikkelingstrauma is mijn zenuwstelsel veel (stress)gevoeliger geprogrammeerd. Mogelijk herken jij ook één van onderstaande punten van ontwikkelingstrauma, want uit uitgebreid onderzoek blijkt dat minstens 60% van alle mensen een vorm van ontwikkelingstrauma meedraagt. Je bent positief ingesteld maar toch blijven dingen in je leven vastlopen. Je blijft maar dingen proberen maar komt toch niet echt waar je wilt komen… Je hebt een bewuste, gezonde levensstijl maar toch blijf je gebrek aan energie ervaren. Je blijft moe. Je wordt soms overvallen door heftige onrust en zenuwachtigheid terwijl er geen directe dreiging is of het omgekeerde i. e. je kunt niet (genoeg) voelen wat er in je lijf gebeurt. De neiging om in relaties te stappen die niet goed voor je zijn (de rode vlaggen niet kunnen zien) of ook neiging om ‘liefde te zoeken door altijd lief te zijn’. Uit contact zijn met je eigen behoeften. Je bent al heel lang op zoek naar opluchting maar de symptomen blijven aanhouden ondanks allerlei therapieën en helingsmodaliteiten. Eén of meer punten herkenbaar voor jou? Dan is de online training van Jan Bommerez echt een grote aanrader. Waarom? De revolutie ligt niet in het denken of begrijpen, maar in het (door)voelen en het lichaamsbewustzijn trainen. De online training bevat slechts 25 procent kennis en 75 procent ervaringsgerichte oefeningen. Het is dus een ervaringsgerichte training, ondersteund door sprekend beeldmateriaal. De gehele online training bevat 51 video’s verdeeld over 42 hoofdstukken. Met bijna 12 uur aan onderbouwde theorie en wetenschappelijk ondersteunde oefeningen, die je opnieuw en opnieuw kunt doen om je systeem te ‘herbouwen’ voor meer welzijn. Besef dat niemand dit werk voor je kan doen, ook al boek je 10 sessies bij een ‘innerlijk werk therapeut’ met de hoop dat deze persoon het met een quick fix oplost. Train jezelf net als ik in beter voelen, meer rust in het autonome zenuwstelsel, meer veiligheid in je basis (bekken), meer neuroplasticiteit en hierdoor veel meer levenskwaliteit. De training is van €497, - voor €197, - op zijn website, maar met de code oersterk25 krijgen mijn volgers nog eens 25 procent extra voordeel (dus bijna €50, - extra voordeel). Klik hier voor alle informatie. Wat mij betreft even essentieel als de juiste leefstijl, voeding en supplementen. Of misschien nog wel essentiëler, omdat een ontspannen autonoom zenuwstelsel de basis van gezondheid is (de juiste voedingsstoffen kunnen pas op de juiste plekken komen – en ook goed worden opgenomen – als dit systeem goed werkt). Je wordt één keer geboren, maar kunt later in het leven weer herboren worden. Zowel ons lichaam als brein zijn plastisch, dus kunnen letterlijk qua anatomie en fysiologie positief veranderd – en dus versterkt – worden. Niet door passief achterover te leunen, want tijd heelt traumatische wonden niet vanzelf. Deze worden pas geheeld als ze aangekeken worden, maar de herprogrammering van het zenuwstelsel is nog een ander aanvullend proces. Dit vraagt dagelijkse aandacht en zit inmiddels ook in mijn ‘dagelijkse zelfzorgritueel’. Afgelopen jaren heb ik enorm veel psychologen, therapeuten en artsen bezocht, zowel preventief als voor mijn klachten en terugkerende patronen. Deze zoektocht heeft me veel opgeleverd aan inzichten over mezelf en mijn programmering. Toch heb ik in de online training van Jan enorm veel nieuwe inzichten, maar vooral oefeningen gevonden die de rust in mijn zenuwstelsel, basis-chakra (veiligheid) en brein nog dieper faciliteren. Ik volg zijn online training nu voor de tweede keer, omdat het letterlijk een proces van training en belichaming is. Ik denk soms: hoe zou de wereld eruit zien als alle mensen een uur per dag aan innerlijk werk zouden besteden? Veel mensen hebben ‘geen tijd’, maar deze tijd komt gratis vrij als je een uur minder op Social Media gaat of ‘s avonds een uur minder op de bank voor de televisie hangt of eventueel ‘s morgens een uur eerder opstaat. Waar een wil is, ontstaat een weg. Het zou jouw persoonlijke energieveld, maar ook het collectieve veld radicaal verhogen. En zo bouwen we samen in dit transformatietijdperk aan die betere wereld die aan het ontkiemen is. Dat hoeft dus niet gestresst en krampachtig, maar kan ook met een ontspannen mind én zenuwstelsel. Dat gun ik mezelf, en gun ik jou ook. Daarvoor doe ik nu dagelijks met liefde mijn innerlijk werk. Investeer met me mee in deze wereld, en doe ook op jouw vierkante meter het innerlijke werk dat deze persoonlijke én collectieve transformatie voedt.

Op Social Media barst van het de gezonde recepten en mensen die aan het sporten zijn of op hun meditatiekussentje zitten. Een gezonde leefstijl is hot. Toch hoort een gezonde leefstijl dienend te zijn in plaats van leidend. Hoe zit dit precies? Een gezonde leefstijl levert energie. Brandstof. Maar dit moet wel in de juiste motor. Wat is de juiste motor? Zingeving. Veel mensen halen middel en doel door elkaar. Ze offeren hun leven (middel) op voor succes (doel). Ze ruilen hun gezinstijd (middel) in voor die promotie (doel). Een gezonde leefstijl is een middel voor een hoger doel, namelijk een bezield leven. Bezieling is dat magische gevoel dat je hebt wanneer je precies doet wat je doen moet. Alles klopt en valt samen, de tijd vliegt – en jij ook een beetje. Dus volg je passie. Passie betekent letterlijk ‘taal van de ziel’. Het is benzine voor jouw innerlijk vuur, dus datgene waar jouw hart sneller van gaat kloppen (en waarschijnlijk ook waarom je hier op deze mooie aarde bent). Een gezonde leefstijl heeft positieve effecten in je lichaam. Een gezonde denkstijl heeft positieve effecten op de processen in je geest. Toch is de ziel de hoofdrolspeler, want het is de onzichtbare bestuurder van lichaam en geest. Als je die aansturing omarmt, ben je meer verbonden met jezelf, met de ander en met de natuur. Fysiologie, psychologie en kosmologie: ze zijn één. Zonder elkaar presteren ze op halve kracht. Dat is het probleem ook. Je blijft in het hamsterrad doorrennen. Je leeft waarschijnlijk vanuit je hoofd. Je ervaart veel moeite, omdat je niet datgene doet wat moeiteloos gaat. Je loopt zonder het te weten op de weg van de meeste weerstand, met allerlei afleidingen en tegenslagen. Dat gaat moeizaam, met horten en stoten. Hoe minder belangrijk je iets diep van binnen echt vindt, hoe extrinsieker je motivatie. Je moet worden herinnerd of gestimuleerd, beloond of gestraft. De ander kant is leven vanuit je hart. Dan kies je iedere dag voor acties die aansluiten bij jouw hoogste waarden, dus datgene wat jij echt belangrijk vindt. Je wordt van binnenuit aangedreven. Automatisch, vanzelf, vloeiend. Je doet veel op een dag en je voelt je voldaan en dankbaar. Je volgt de ideale weg van de minste weerstand. Nee, ze werken samen als een soort tandem. Iets met 1 + 1 = 11. Als je jouw innerlijk vuur of passie hebt gevonden moet je deze motor wel vullen met de beste brandstof, dus met de energie uit een gezonde leefstijl. Je gooit toch ook geen zand in de motor van je auto? Een gezonde leefstijl is een middel voor een hoger doel: bezieling. Zonder bezieling blaas je jezelf op of brand je jezelf op. Krijg helder wat jij in het leven het belangrijkste vindt. Dit zijn enkele vragen die je kunnen helpen: Wat doe je het liefst? Waar gaat je hart sneller van kloppen? Wanneer voel je je van betekenis? Waaraan besteed je je tijd, energie en geld? Op welke gebieden ben je het meest georganiseerd?

Daar lag ik dan met hoge koorts rillend op bed. Ik kon helemaal niets meer, dus het zijn momenten van overgave aan het zelfherstellende vermogen van het lichaam. Ook reflecteer ik dan altijd op diverse zaken. Mijn brein maakt het volgende interessante kringetje: diabetes type 2 is altijd een ouderdomsziekte geweest en kwam alleen bij mensen boven de 80 jaar voor. gorilla’s in het wild hebben geen welvaartsziekten, maar in gevangenschap (dus dierentuinen) krijgen ze deze aandoeningen wel cadeau als gevolg van een onnatuurlijk eet- en leefpatroon. Het zijn gedragsziekten als gevolg van onnatuurlijk leven. de moderne mens leeft ook in gevangenschap, namelijk in een onnatuurlijke maatschappij vol ultrabewerkt voedsel, comfort en schermpjes. onze kinderen eten collectief steeds meer suiker en zitten steeds meer stil achter schermpjes. Geen verrassing dat zij de ouderdomsziekte diabetes type 2 steeds jonger cadeau krijgen. Diabetes type 2 is met voeding, beweging en ontspanning (waaronder zelfliefde) compleet omkeerbaar. Toch blijkt dit in de praktijk voor veel mensen lastig vol te houden, omdat we overal verleid worden om de verkeerde leefstijlkeuze te maken. Onthoud: de natuur veroordeelt niet, maar werkt wel met natuurlijke consequenties. De consequenties van onze collectieve onnatuurlijke leefstijl worden aankomende 16 jaar (dus tot 2040) voor veel mensen niet meer betaalbaar. Bij de start van ieder jaar zal de zorgpremie aankomende jaren met zo’n 12-15 euro blijven stijgen. In 2040 zal iedereen zo’n 400 euro per persoon per maand aan de basiszorgverzekering moeten betalen. Volgens zorgeconomen moeten mensen dan wekelijks anderhalve dag (! ) voor hun zorgkosten werken. Volgens de officiële instanties zullen in 2040 11, 4 miljoen Nederlanders één of meer chronische aandoeningen hebben, maar ik denk nog veel meer als je de huidige trend volgt. Nog onmogelijker: om deze zieke populatie van zorg te voorzien moet 1 op de 3 mensen uit de werkzame populatie in de zorg werken. Dat is letterlijk onmogelijk. Er is nu trouwens al sprake van een zorginfarct. Samenvattend: we koersen al jaren met het nationale zorgschip richting een enorm grote ijsschots. Tot die tijd speelt het orkest op het schip lekker door, en nemen we nog een drankje. Mijn koortsige hoofd bonkte… Gelukkig ben ik inmiddels weer helemaal hersteld. Ziek zijn zie ik als goede immuuntraining. Recentelijk las ik dat miljoenen Nederlanders ongelukkig zijn door Social Media, maar dat niemand durft te stoppen. Hoe dit heet? Een (dopamine)verslaving. Social Media-platformen kapen één van de belangrijkste zaken, namelijk jouw aandacht. De kwaliteit van je leven wordt mede bepaald door de kwaliteit van je aandacht. Waar je aandacht aan geeft, bepaalt de koers van je leven. De hele omgeving probeert op de instincten van het oerbrein in te spelen. Dus om jou af te leiden en te laten eten, zitten en scrollen. Zorg dat je jouw aandacht behoudt voor datgene wat echt belangrijk voor jou is. Blijf bij de essentie in plaats van ruis en afleiding. Hoe? Door minder tijd online in de digitale wereld door te brengen en meer tijd offline in de echte wereld. Door met mensen, vrienden en/of familie af te spreken. Of zoek vrijwilligerwerk. Je leert nieuwe mensen kennen en vrijwilligerswerk blijkt positieve effecten op de mentale en fysieke welzijn te hebben. Of help iemand om je heen of geef iemand wat aandacht (beiden hebben niet alleen een positief effect op de ander, maar onderzoek laat zien dat het ook positief op de ‘actor’ (dus degene die positief gedrag laat zien) heeft). Ik blijf het herhalen: als mens zijn we sociale dieren. Sociale verbindingen hebben een sterk preventief helend effect, en een gebrek aan sociaal contact is even gevaarlijk voor de gezondheid als de schadelijke effecten van roken of alcohol. Dus gooi het scherm dit weekend lekker in de hoek. Vul je weekend juist met mijmeren, lummelen, lichaamscontact, oogcontact, oprechte aandacht, natuur, spelletjes of (klassieke) muziek. Bedank me later 😉